overzichtkracht (metacognitie)
Overzichtkracht of metacognitie is de vaardigheid om te denken over wat je doet: zelfmonitoring, beoordelen hoe het gaat, zelfevaluatie en gedrag bijstellen indien nodig.
Voorbeelden van goede overzichtkracht:
- Een leerling controleert voor die naar school vertrekt zin of haar boekentas of die alles bijheeft.
- Een leerling neemt de tijd om na te kijken of die alle opdrachten van zijn toets of taak heeft ingevuld.
- Een leerling kan nadat het de punten van een toets ziet zeggen hoe die cijfers er zijn gekomen en wat die kan doen om ze eventueel nog te verbeteren.
Met overzichtkracht kunnen we...
- onszelf bijsturen.
- over onszelf zeggen wat onze sterke en zwakke punten zijn.
- bewust zijn van wat we zeggen of doen en het effect ervan kennen.
Hoe kunnen we als ouder of leerkracht een kind helpen in het groeien van overzichtkracht?
- Maak het kind bewust van zijn of haar gedrag of plan door dit hardop te beschrijven.
- Leer de kinderen zelf stilstaan bij hun taken (vooraf, tijdens nadien): wat is/was mijn plan? Hoe is /was mijn inzet? Wat heb ik nodig om te groeien?
- Verduidelijk oorzaak/gevolgrelaties: 'Als je dit dit doet, dan....' Verduidelijk als leerkracht of ouder wat het effect is van hun gedrag om hen er steeds meer zelf over te laten nadenken.
- Leer nakijken: geef tijd om een taak te checken naar volledigheid, zorgvuldigheid, ... Kijk samen na of hun taak aan de verwachtingen voldoet.
- Leer kinderen hulp vragen: stimuleer om sterktes in te zetyten en gericht hulp in te roepen waar nodig.
Op school gebruiken we dit symbool:
